آموزشویدئو

بازی حق تقدم چیست؟

بازی حق تقدم می‌تواند نتیجه‌ای در پی داشته باشد که برخی از سهام‌داران را متضرر کند. بازی خطرناکی که از آن حرف می‌زنیم نوسان گیری است. چنین مباحثی در دسته مسائل مرتبط با بازارخوانی جای می‌گیرند.

شرکت‌ها در مواقعی که برای اصطلاح ساختار مالی یا ایجاد طرح توسعه جدید، نیاز به منابع مالی و سرمایه جدید پیدا می‌کنند، باید افزایش سرمایه دهند. اگر سود انباشته‌ای درون شرکت موجود نباشد و خبری هم از تجدید ارزیابی نباشد، مبلغ مورد نظر از طریق افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهام‌داران به شرکت تزریق می‌شود. اما آن‌چه که فرایند افزایش سرمایه و سرمایه‌گذاران جدید را به هم پیوند می‌دهد، حق تقدم سهام است.

این حق تقدم‌ها به سهام‌دارانی تعلق می‌گیرد که با سهام مورد نظر در مجمع افزایش سرمایه شرکت حضور داشته‌اند. در نهایت این افراد در مواجهه با این حق تقدم‌ها دو راه پیش رو دارند؛ اول این‌که آن‌‌ها را بفروشند و دیگر این‌که در فرایند افزایش سرمایه شرکت کنند.

بازی حق تقدم چگونه انجام می‌‌شود؟

بازی خطرناک حق تقدم

اما نکته‌ای که در میان مهم است، این است که حق تقدم نیز مانند نماد اصلی شرکت قابل‌ خرید و فروش است. این امر موجب می‌شود که بسیاری از افراد اقدام به نوسان گیری بر روی این اوراق ‌کنند. در نهایت این مسئله بازی حق تقدم را رقم می‌زند. این افراد هیچ هدفی برای تزریق نقدینگی به شرکت ندارند و تنها در پی نوسان گرفتن هستند. در زمان‌هایی که حق تقدم قابل خرید و فروش است،‌ پای این افراد به ماجرا باز می‌شود.

حق تقدم در چه زمانی قابل معامله است؟

حق تقدم در دو مقطع زمانی قابل خرید و فروش است که در ادامه هر یک را بررسی می‌کنیم.

مقطع زمانی اول

نخست یک بازه زمانی دو ماهه است که در آن زمان افرادی که در مجمع افزایش سرمایه شرکت کرده‌اند، می‌توانند برای اوراق خود تصمیم‌گیری کنند. آن‌ها می‌توانند به ازای هر حق تقدم، مبلغ ۱۰۰ تومان به حساب شرکت مذکور واریز کنند. انتخاب دیگر این است که اوراق خود را با توجه به قیمت تابلو به فروش برسانند.

در این میان برخی از افراد اقدام به خرید این اوراق می‌کنند. این افراد با این نگرش حق تقدم را خرید می‌کنند که نوسانات بازار بر روی اوراق حق تقدم نیز اثر بگذارد. به محض وقوع چنین اتفاقی، بازی حق تقدم آغاز می‌شود. به این ترتیب در این بازه دو ماهه، این اوراق با رشد قیمت مواجه می‌شوند و امکان نوسان‌گیری برای این افراد به وجود می‌آید. به این ترتیب آن‌ها می‌توانند از این امر کسب سود کنند. البته همان‌طور که گفتیم می‌توان این اوراق را خریداری کرد و به ازای هر برگه، مبلغ ۱۰۰ تومان به حساب شرکت واریز کرد.

مقطع زمانی دوم

گفتیم که حق تقدم در دو مقطع زمانی قابل معامله است. مقطع دوم بعد از گذشت این دو ماه است. در این مقطع حق‌ تقدم‌هایی که استفاده نشده‌اند، قابل معامله خواهند بود. منظور ما در این‌جا اوراقی است که صاحبان آن‌ها در آن بازه دو ماهه هیچ اقدامی در خصوص آن‌ها انجام نداده‌اند؛ نه مبلغی بابت اوراق به حساب شرکت واریز کرده‌اند و نه حق تقدم خود را به فروش رسانده‌اند. در چنین شرایطی شرکت خود اقدام به فروش اوراق می‌کند؛ به قیمتی که تابلوی سهم نشان می‌دهد. به این ترتیب قیمت تعادلی به وجود می‌آید و شرکت (به نمایندگی از صاحبان حق تقدم که هیچ اقدامی در بازه دو ماهه نکرده‌اند)، این اوراق را به خریداران می‌فروشد.

مقطع زمانی اول؛‌ فرصتی برای بازی حق تقدم

مشاهده کردیم که افراد می‌توانند در هر یک از این دو بازه حق تقدم را خریداری کنند. اما از میان این دو فرصت خرید، مهلت دو ماهه نخست بیشتر مورد توجه سهام‌داران است. چرا که در این مدت، دامنه نوسان این اوراق ۱۰ درصد است. این امر خود فرصت مناسبی را برای رقم زدن بازی حق تقدم ایجاد می‌کند. اگر در این بازه، قیمت نماد اصلی کم و زیاد شود، اثرات بیشتری روی حق تقدم خواهد داشت. در این شرایط فرصت نوسان گیری برای برخی از افراد اتفاق می‌افتد؛ موقعیتی که شاید در نماد اصلی کمتر فراهم شود.

در برخی از شرکت‌ها که افزایش سرمایه سنگینی دارند (به این دلیل که سرمایه زیادی نیاز دارند) ممکن است شاهد کنترل قیمت باشیم. در این شرایط، شرکت‌ها قیمت نماد اصلی را کنترل می‌کنند. قیمت حق تقدم نیز به پیروی از نماد اصلی کنترل خواهد شد. به همین دلیل است که باید در خرید این اوراق جانب احتیاط را رعایت کرد و رفتاری سنجیده داشت. به طور کلی خرید حق تقدم در این بازه دو ماهه به نیت نوسان گیری امری پرریسک و خطرناک است.

دو مثال از بازی حق تقدم

در این‌جا قصد داریم دو نمونه از اوراق حق تقدم را بررسی کنیم.

نمونه اول حق تقدم بانک گردشگری با نماد وگردشح است. قیمت این اوراق در محدوده ۱۱۰ الی ۱۲۰ تومان بود. در ادامه با توجه به اخبار مثبت و خوبی که درباره این بانک وجود داشت،‌ قیمت آن تا محدوده ۶۰ تومان کاهش پیدا کرد. یعنی چیزی نزدیک به ۵۰ درصد زیان به صاحبان این اوراق تحمیل شد.  

این اتفاق در حالی افتاد که به هنگام ریزش قیمت حق تقدم، مالکان این اوراق قادر به فروش نبودند؛ چرا که خریدار خوبی وجود نداشت. بسیاری از افراد نمی‌توانستند زودتر از این محدوده قیمت، اوراق خود را بفروشند و در نتیجه متضرر شدند. چنین شرایطی به خاطر بازی حق تقدم رخ می‌دهد.

نمونه دیگر بازی حق تقدم، مربوط به اوراق حق تقدم شرکت رنا با نماد ورناح است. گفتیم که ممکن است صاحبان این اوراق در بازه معین دو ماهه مبلغ ۱۰۰ تومان را به حساب شرکت واریز نکنند. در چنین شرایطی شرکت خود این اوراق را به عنوان حق تقدم استفاده نشده به فروش می‌رساند. اوراق مذکور این نماد، در بازه دو ماهه در قیمت ۴۰ الی ۵۰ تومان در نوسان بوده است. بعد از اتمام این زمان، اوراق استفاده نشده در محدوده قیمتی ۱۸ تومان توسط شرکت به فروش گذاشته شد. یعنی با زیانی بیش از ۵۰ درصد.

نکته پایانی

با توجه به مطالبی که گفته شد، مجددا توصیه می‌کنیم سعی کنید وارد بازی حق تقدم نشوید. چرا که نوسان گیری در این اوراق ریسک زیادی دارد؛ در حالی که شما باید ریسک معاملات خود را به شدت کاهش دهید. مبحث ریسک از جمله مباحث مهم بازارهای مالی است. اگر این مفهوم به درستی درک شود بسیاری از سهام‌داران سنجیده‌تر رفتار خواهند کرد. شرط تحقق این امر آن است که فقط با یک دید محدود به بازدهی سهام در بازار نگاه نکنیم. بلکه باید روی ریسک معاملات هم نگرش و بینشی عمیق داشت.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا