آموزش

اوراق گواهی سپرده چیست؟ سپرده‌گذاری با دریافت سود و مزایای بیشتر

وقتی قصد کسب سود از سرمایه‌ی خود را داریم، توصیه‌ اطرافیان در این مورد به دو گروه تقسیم می‌شود؛ گروهی می‌گویند سودهای تضمینی سپرده‌های بانکی بهتر است و عده‌ای سرمایه‌گذاری در بازار بورس، رمزارز یا حتی بازار ارز و طلا را پیشنهاد می‌کنند که سودهای جذاب‌تری دارند. اما واقعا کدام سود بهتری دارد؛ بانک یا بازار سهام؟ اگر در این دوراهی قرار گرفته‌اید، اوراق گواهی سپرده به عنوان یک راه میانی می‌تواند مشکل شما را حل کند. در این مطلب ضمن توضیح مفهوم و کارکرد اوراق گواهی سپرده، به این می‌پردازیم که مزایای این اوراق چیست و چه تفاوتی با سپرده بانکی دارد. سپس نرخ بازدهی اوراق سپرده بانک‌های ایران را نیز با هم مقایسه می‌کنیم.

اوراق گواهی سپرده چیست؟

آشنایی با اوراق گواهی سپرده

بانک‌ها و موسسات مالی به کمک اوراق گواهی سپرده (Certificate of Deposit) فرصتی ایجاد می‌کنند که می‌توان هم به صورت بلندمدت و هم کوتاه‌مدت اقدام به سرمایه‌گذاری کرد. این اوراق از جمله انواع اوراق بهادار است که حامل آن می تواند سود سپرده را به صورت دوره‌ای دریافت کند. دوره دریافت سود می‌تواند به صورت ماهانه یا سه‌ ماه یک‌بار باشد. به منظور پرداخت سود به حامل، از کوپن‌های گواهی‌های سپرده استفاده می‌شود.

اوراق گواهی سپرده در سررسیدهای یک الی چندماهه به فاصله تاریخ انتشار و هم‌چنین مدت‌زمان یک تا پنج‌ساله منتشر می‌شوند. در این اوراق بازپرداخت اصل پول و هم‌چنین سود سپرده در سررسیدی که بانک صادرکننده اوراق تعیین کرده است، تضمین می‌شود. همین مسئله عاملی است که خیال افراد ریسک‌گریز را راحت می‌کند.

اوراق گواهی سپرده از جمله مهم‌ترین و کاربردی‌ترین ابزارهای بازار پول و سرمایه است. این گواهی در دهه ۶۰ میلادی رواج پیدا کرد و به دلیل ویژگی‌هایی مانند انعطاف‌پذیری و تنوع در سراسر جهان به سرعت مورد استفاده قرار گرفت. اکنون نیز از این گواهی به منظور تامین مالی بانک‌های تجاری استفاده می‌شود. البته این گواهی‌ها اکنون پای ثابت سبد سهام برخی از فعالان بازار بورس نیز هست.

گواهی سپرده سرمایه‌گذاری عام سپرده‌ای است که در بانکی با سررسید مشخص افتتاح می‌شود. بانک در ازای این امر یک گواهی به همین نام صادر می‌کند. گواهی سپرده سرمایه‌گذاری خاص، سپرده‌ای است که بانک از آن برای تامین مالی طرح‌های جدید استفاده می‌کند.

ویژگی‌ها

  • دارای تاریخ سررسید
  • دارای نرخ سود ثابت که تحت هر عنوانی قابل توزیع است
  • در دو نوع بی‌نام و بانام
  • قابل انتقال به غیر (به جز انواع الکترونیکی که به نام شخص صادر می‌شوند و قابل انتقال نیستند. این مسئله موجب امنیت بالا و از بین رفتن امکان سرقت و گم شدن و سایر حوادثی از این دست می‌شود.)
  • قابل تبدیل به وجه نقد در هر زمان (قابلیت نقدشوندگی بالا)
  • انجام معامله ثانویه از طریق شرکت‌های حاضر در بورس یا فرابورس
  • پرداخت سود ماهانه و معاف از مالیات
  • امکان بازخرید قبل از سررسید ( با نرخ سود پایین‌تر از اصل که البته از ابتدا مشخص می‌شود. با این‌‌همه، باز هم بانک‌ها سعی می‌کنند این نرخ از نرخ سود سپرده‌های سالانه‌ی معمول بیشتر باشد.)

انواع

اوراق گواهی‌ سپرده به دو دسته‌ی زیر تقسیم می‌شود:

  • قابل انتقال
  • غیرقابل انتقال

گواهی‌های قابل انتقال

گواهی‌های قابل معامله یا قابل انتقال را می‌توان پیش از تاریخ سررسید در بازار دوست دوم معامله کرد. این نوع از گواهی‌ها به همین دلیل نقدشوندگی بالایی دارند.

گواهی‌های سپرده قابل معامله خود به لحاظ ارزش اسمی به دو دسته دیگر گواهی‌های بزرگ و کوچک تقسیم می‌شوند. مثلا در آمریکا ارزش اسمی گواهی‌های بزرگ بیش از یک میلیون دلار و گواهی‌های کوچک کمتر از این مبلغ است.

معمولا بانک‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا سرمایه‌گذاران نهادی اقدام به خرید اوراق گواهی‌های سپرده قابل معامله‌ بزرگ می‌کنند. گواهی‌های سپرده قابل معامله کوچک نیز بیشتر مورد توجه اشخاص حقیقی هستند که نرخ کمتری دارند.

گواهی‌های قابل معامله به لحاظ بازار نیز به دو نوع داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند. گواهی‌های سپرده داخلی برای معامله در داخل کشور و نوع خارجی برای فروش در کشورهای‌ دیگر صادر می‌شوند. گواهی‌های خارجی به صورت ارزی منتشر می‌شوند. گواهی سپرده ارزی نیز به دو دسته بانکی و یورو تقسیم می‌شود.

گواهی‌های غیرقابل انتقال

گواهی‌های غیرقابل انتقال را نمی‌توان به صورت مجدد فروخت و دارندگان آن اگر به وجه نقد نیاز داشته باشند باید به بانک یا موسسه صادرکننده این اوراق مراجعه کنند.

اوراق سپرده بانک‌های ایران

بانک‌ها برای آن‌ که اوراق گواهی سپرده عام را به فروش برسانند به مجوز بانک مرکزی نیاز دارند. نرخ سود علی‌الحساب این بانک‌ها نیز نیازمند تایید بانک مرکزی است. برخی از بانک‌ها برای این که نقدینگی بیشتری جذب کنند، گزینه‌های پیشنهادی و ويژه جذابی را به سپرده‌گذاران ارائه می‌کنند. مثلا سودی نزدیک به سپرده بلندمدت یک‌ساله یا حتی کمی بالاتر از آن، واریز سود به صورت ماهانه یا بازخرید اوراق پیش از موعد. پیش‌تر به دلیل نرخ ۲۰ درصدی این اوراق، عرضه آن‌ها در زمانی کوتاه به پایان می‌رسید.

جدول مقایسه‌ای

در جدول زیر می‌توانید میزان سود و حداقل موجودی مورد نیاز بانک‌های مختلف ایران که اوراق گواهی سپرده عرضه می‌کنند را مقایسه کنید. لازم به ذکر است هیچکدام از بانک‌ها کارت بانکی، دسترسی آنلاین و تخفیف بیمه‌ای ارائه نمی‌دهند.

عنوانمیزان سودحداقل موجودی
اوراق سپرده بانک اقتصاد نوین٪۱۸
(درصورت بستن حساب زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک انصار٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد دارد.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک ایران زمین٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از موعد، یک سال نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک آینده٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک پارسیان٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از موعد یک سال، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک پاسارگاد٪۱۸
(بازخرید اوراق قبل از موعد یک‌ساله با نرخ سود ۱۰ درصد خواهد بود.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک تجارت٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد، با نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک توسعه تعاون٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد یک سال دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک حکمت ایرانیان٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد یک سال دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک خاورمیانه٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک دی٪۱۸
(بعد از یک ماه بدون نرخ شکست)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک رفاه کارگران٪۱۸
(بعد از گذشت سه ماه قابل برداشت است.)
۵۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک سامان٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد دارد.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک سپه٪۱۸
(اوراق گواهی سپرده یک‌ساله صادر می‌شود و در صورت بستن زودتر از موعد نرخ شکست با سود ۱۰ درصد محاسبه خواهد شد.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک سرمایه٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از موعد نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک سینا٪۱۸
(سپرده یک‌ساله بانک سینا در قالب گواهی سپرده یک‌ساله افتتاح می‌شود.
در صورت برداشت زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک شهر٪۱۸
(درصورت بستن زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک صادرات٪۱۸
(سپرده یک‌ساله صادرات در قالب گواهی سپرده یک‌ساله افتتاح می شود.
برداشت زودتر از موعد دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک کارآفرین٪۱۸
(نرخ بازخرید ۱۰ درصد است.)
۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک کشاورزی٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از یک سال، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک گردشگری٪۱۸
(در صورت برداشت زودتر از یک سال، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک مسکن٪۱۸
(نرخ شکست در صورت ابطال گواهی سپرده قبل از سررسید، با نرخ سود ۱۰ درصد خواهد بود.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک ملت٪۱۸
(سپرده یک‌ساله بانک ملت در قالب گواهی سپرده یک‌ساله افتتاح می‌شود.
برداشت زودتر از موعد دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک ملی٪۱۸
(در صورت برداشت زودتر از یک سال، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده بانک مهر اقتصاد٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد، نرخ شکست ۱۰ درصد دارد.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده موسسه اعتباری کوثر٪۱۸
(برداشت زودتر از موعد دارای نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان
اوراق سپرده موسسه اعتباری نور٪۱۸
(درصورت برداشت زودتر از موعد یک سال، نرخ شکست ۱۰ درصد است.)
۱۰۰,۰۰۰ تومان

منظور از بازخرید اوراق گواهی سپرده چیست؟

این اوراق را می‌توان با پرداخت جریمه به همان بانک صادرکننده فروخت. این عمل بازخرید نام دارد. به این ترتیب فرد می‌تواند سپرده خود را از بانک یا موسسه خارج کند و به ازای آن پول نقد دریافت کند. حداقل دوره سررسید گواهی‌های سپرده هفت روز است. در خصوص حداکثر زمان محدودیتی وجود ندارد. این جمله به آن معناست که زودتر از هفت روز پس از تاریخ خرید، نمی‌توانید بازخرید را انجام دهید.

به منظور انجام این کار کافی است به بانک صادرکننده اوراق مراجعه و فرم بازخرید را تکمیل کنید. به این ترتیب مالکیت اوراق خود را به بانک واگذار خواهید کرد. دقت کنید که تنها صاحب اصلی اوراق با ارائه مدرک شناسایی و اصل رسید اوراق گواهی سپرده می‌تواند اقدام به بازخرید کند. اگر زودتر از یک ماه از تاریخ خرید همه یا بخشی از اوراق را به فروش برسانید، هیچ سودی دریافت نخواهید کرد.

مزایای اوراق گواهی سپرده

خرید اوراق گواهی سپرده نوعی سرمایه‌گذاری است که می‌توان آن را در دسته حساب پس‌انداز قرار داد. به بیان دیگر حساب پس‌انداز بلندمدت با گواهی سپرده بانکی مشابه است. در هر دو روش سرمایه‌گذاری، این امکان وجود دارد که وجه را پیش از سررسید برداشت کرد و این کار تنها با تغییر نرخ سود به نرخ قبل از سررسید انجام خواهد شد. البته بانک‌های مختلف در این خصوص قوانین متفاوتی دارند.

این اوراق را می‌توان به عنوان ضامن برای دریافت وام بانکی استفاده کرد. یعنی با وثیقه گذاشتن این اوراق و بدون نیاز به ضامن، می‌توان اقدام به دریافت وام کرد. این مسئله فرایند اخذ وام را تسهیل می‌کند و هم برای مشتری و هم برای بانک مطلوب است. از آنجا که این اوراق قابلیت نقدشوندگی بالایی دارند، بانک‌ها آن‌ها را در مقایسه با ضمانت چند ضامن حقیقی و حقوقی، ترجیح می‌دهند.

البته ممکن است ثابت و تضمینی بودن سود از دید عده‌ای به عنوان معایب اوراق گواهی سپرده مطرح شود اما در سمت دیگر عده‌ای این مسئله را مزیت می‌دانند. این امر به میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران مربوط است. افراد ریسک‌گریز به دنبال سرمایه‌گذاری با سود ثابت هستند. اوراق سپرده هم از سپرده‌های بانکی سود بیشتری دارند و به همین ترتیب گزینه‌های مطلوبی به نظر می‌رسند. همچنین تضمین سود و در امان ماندن از نوسانات بازار می‌تواند معیار مهمی برای سرمایه‌گذاران تلقی شود.

تفاوت سپرده بانکی با اوراق گواهی سپرده بانکی

  • نرخ سود اوراق گواهی سپرده از سپرده بانکی بیشتر است. همین مسئله فاکتور مهمی برای افراد ریسک‌گریز محسوب می‌شود.
  • نرخ شکست گواهی‌های سپرده بالاتر از سپرده است. منظور از نرخ شکست برداشت پول زودتر از سررسید است. به منظور اطلاع از نرخ شکست بانک‌های مختلف می‌توانید به بانک موردنظر مراجعه کنید.
  • گواهی سپرده هم به صورت بانام است و هم بی‌نام که گواهی‌های بانام قابلیت معامله در بازار ثانویه را ندارند.
  • از این اوراق می‌توان به عنوان وثیقه برای دریافت وام استفاده کرد.

جمع‌بندی

سپرده‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بانک‌ها از جمله گزینه‌هایی هستند که به خاطر ریسک بسیار کم و سود تضمینی، مقبولیت زیادی در نزد عامه‌ی مردم دارد. از طرفی نیز بخشی از سرمایه‌گذاران، سرمایه‌گذاری در بازارهای مالی دیگر را که سودهای جذاب‌تری دارند ترجیه می‌دهند که البته با ریسک بالاتری هم همراه هستند. در این شرایط بسیاری از سرمایه‌گذاران تازه‌کار در دوراهی انتخاب میان این دو قرار می‌گیرند؛ برای چنین افرادی اوراق سپرده بانکی می‌تواند بسیار مناسب باشد. این اوراق با انواع مختلف، نرخ سود بالاتری دارند و اگر بخواهید پیش از سررسید دارایی خود را برداشت کنید، نرخ شکست بالاتر موجب می‌شود هزینه کمتری را متحمل شوید. نقدشوندگی این اوراق بسیار بالاست و نوع بی‌نام آن قابلیت مبادله فوری دارد. این اوراق مزایای دیگری از جمله واریز سود به صورت ماهانه و یا استفاده به عنوان ضمانت برای اخذ وام را نیز دارند.

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا