سهام عدالت چیست ؛ از آزادسازی تا پرداخت سود

با وجود اینکه سال‌ها از تخصیص سهام عدالت به اقشار مختلف جامعه ایران می‌گذرد، مطرح شدن طرح آزادسازی این سهام بار دیگر این بحث را داغ کرده و بسیاری به دنبال پاسخ پرسش‌های خود در زمینه سهام عدالت و روش‌های مدیریت آن هستند. در ادامه این مطلب به پرسش‌های مختلفی که در این باره مطرح می‌شوند، پرداخته‌ایم.

سهام عدالت چیست؟

طبق توضیحات پایگاه اطلاع‌رسانی سهام عدالت، این سهام شامل فروش تسهیلات بخشی از سهام شرکت‌های دولتی مشخص، به اقشار دارای درآمد پایین است. این طرح را می‌توان نوعی یارانه دانست. طرح سهام عدالت در دولت نهم اجرایی شد و یکی از طرح‌های اقتصادی دولت برای بهبود رفاه جامعه و حمایت از اقشار کم‌درآمد و فقرا بوده که بارها از آن اعلام حمایت شده است.

ایجاد استقلال بیشتر برای خانواده های نیازمند، کاهش حمایت مالی مستقیم دولت از آن ها، تسریع روند خصوصی‌سازی شرکت‌های دولتی، استفاده از روش های شفاف برای واگذاری سهام، در دست گیری بخش بیشتری از سهام های دولتی از سوی مردم، گسترش سهم بخش تعاون و تقسیم ثروت کشور به طور متعادل از جمله اهدافی هستند که دولت با اجرای این طرح آن‌ها را دنبال می‌کند.

طرح سهام عدالت شامل سهام شرکت‌های بزرگی مانند خودروسازی‌ها، فولاد، معادن، بیمه، بانک، هواپیمایی، کشتیرانی، نیروگاه‌ها، مخابرات و نفت گاز بود که اجرای آن پس از دهک‌بندی درآمدی جامعه با واگذاری سهام به برخی از افراد تحت پوشش کمیته امداد، سازمان بهزیستی و رزمندگان بیکار آغاز شد. ارزش برگه سهم‌های سهام عدالت در ابتدا ۵۰۰ هزار تومان بود و سپس به یک میلیون تومان افزایش یافت و تعیین شد که برای گروه‌های کم درآمد نیمی از قیمت هر سهم تخفیف داده شود و نیم دیگر طی بازه‌ای  ۱۰ ساله از سود شرکت پرداخت شود.

سهام عدالت به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

پرسشی که همچنان برای بسیاری مطرح است این است که سهام عدالت به چه گروه‌هایی تعلق می‌گیرد و مشمولان آن چه کسانی هستند. افراد تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، عشایر و روستاییان، کارگران فصلی و ساختمانی، کارمندان دستگاه های اجرایی و بازنشستگان و سایر اقشار مانند خبرنگاران، زنان سرپرست خانوار، طلاب، خادمان مساجد مشمول دریافت این سهام هستند. در این میان، مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی گروهی هستند که از تخفیف ۵۰ درصدی بهره‌مند بوده و همه آنان به همراه گروه‌های روستاییان و عشایر، کارگران فصلی و ساختمانی و گروه سایر اقشار سود سال‌های ۹۵ و ۹۶ سهام خود را دریافت کرده‌اند.

چطور برای استعلام سهام عدالت اقدام کنیم؟

برای استعلام سهام عدالت نخست باید وارد سامانه www.samanese.ir شویم، کد ملی خود را وارد کرده و اطلاعات شخصی‌مان را ارائه کنیم. در صورتی که مشمول این سهام باشید، برگه سهامی به شما نمایش داده می‌شود که دارای هفت ردیف است. این ردیف‌ها شامل “ارزش سهام تخصیصی اولیه با توجه به بعد خانوار”، “مجموع مبالغ دریافت شده توسط دولت از محل سود سهام”، “سود پرداخت‌شده نقدی”، “ارزش اقساط تسویه شده”، “بهره‌مندی از تخفیف دو دهک اول”، “باقی‌مانده ارزش اولیه سهام تخصیصی” و “دارایی مشمول (ارزش اسمی سهام متعلق به مشمول)” هستند.

اما هر یک از این موارد نشانگر چه چیزی هستند؟

“ارزش سهام تخصیصی اولیه با توجه به بعد خانوار”، ارزش سهام اختصاص‌یافته به شما با توجه به تعداد اعضای خانواده‌تان را نشان می دهد.

“مجموع مبالغ دریافت شده توسط دولت از محل سود سهام”، بیانگر کل مبلغ سودی است که سهام اختصاص‌یافته به شما تا تاریخ صدور این صورت‌‌حساب تولید کرده است.

“سود پرداخت‌شده نقدی” نشان می‌دهد که مبلغ سودی که در سال های گذشته به صورت نقدی به شما پرداخت ‌شده، چقدر است.

“ارزش اقساط تسویه شده” مبلغ خالص سود شما است که در قالب اقساط محاسبه و پرداخت‌شده است. این مبلغ با کم کردن “سود پرداخت‌شده نقدی” از “مجموع مبالغ دریافت شده توسط دولت از محل سود سهام” به دست می‌آید.

“بهره‌مندی از تخفیف دو دهک اول” نیز نشان می‌دهد که شما چه مقدار از تخفیف دو دهک اول بهره مند شده‌اید و برابر با آن مبلغ از پرداخت اقساط معاف شده‌اید.

“باقی‌مانده ارزش اولیه سهام تخصیصی” مبلغی از ارزش اولیه سهام شما است که قسط آن از سود دریافتی پرداخت ‌نشده و می‌تواند توسط شما پرداخت و به دارایی شما افزوده شود.

“دارایی مشمول (ارزش اسمی سهام متعلق به مشمول)” نشانگر مبلغی از سهام شما است که اقساط آن پرداخت‌ شده و اکنون جزء دارایی های شما است.

اگر در زمینه سهام عدالت در هر ساعت از روز با پرسش یا مشکلی روبه‌رو شدید، می‌توانید با شماره تلفن ۸۳۳۳۸ (مرکز پشتیبانی سهام عدالت) تماس بگیرید که به صورت ۲۴ ساعته پاسخگوی سوالات مردم است.

سود سهام عدالت چگونه پرداخت می‌شود؟

سهام عدالت متشکل از یک سبد سهام است که سهام چندین شرکت را شامل می‌شود و سهامداران آن همچون دیگر سهامداران بورس در سود و زیان شرکت‌ها سهیم هستند. بر خلاف یارانه‌ها که به صورت یک جا به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شوند، سود این سهام برای هر یک از افراد خانوار به حساب خود آن شخص واریز می‌شود. هر یک از اعضای خانواده در هنگام ثبت‌ نام این طرح به طور جداگانه، شماره شبای حساب خود را در سامانه ثبت کرده و در نتیجه برای دریافت سود نیازی به دریافت سهم خود از سرپرست خانوار ندارد. شما می‌توانید وضعیت سهام و سود خود را ازسایت سهام عدالت پیگیری کنید.

آیا هنوز می توان برای دریافت سهام عدالت ثبت نام کرد؟

دوره مجاز ثبت نام برای دریافت این سهام هم اکنون به پایان رسیده و با توجه به عدم وجود زمینه قانونی مناسب، در حال حاضر ثبت نام و ارائه سهام عدالت به افراد جدید صورت نمی‌گیرد. اگر فرصتی برای ثبت‌نام افراد تازه ایجاد شود، اطلاع‌رسانی‌های مربوط به آن از طریق رسانه های عمومی وابسته به دولت انجام خواهد گرفت. در صورتی که دارای سهام عدالت نیستید و قصد ثبت نام برای دریافت آن را دارید، پایگاه های اطلاع رسانی این سهام را پیگیری کنید تا در صورت اعلام شرایط ثبت نام از آن مطلع شوید.

ارزش سهام عدالت چقدر رشد کرده است؟

بدیهی است که ارزش سهام ارائه شده در قالب سهام عدالت در بیش از یک ده‌‌ای که از اجرایی شدن این طرح می‌گذرد با روند افزایشی همراه بوده است. سهام اراده شده در سبد (پرتفوی) سهام عدالت مربوط به ۴۹ شرکت است که ۳۵ مورد از آن ها را شرکت های بورسی تشکیل می‌دهند. میزان ارزش سهام شما در سامانه سهام عدالت قابل مشاهده است. در حال حاضر هر یک میلیون تومان سهام عدالت بیش از ۱۰ برابر رشد کرده و ارزش سهام ۵۰۰ هزار تومانی نیز به همین نسبت افزایش یافته است.

آیا می‌توان سهام عدالت را فروخت؟

بله. با آزادسازی سهام عدالت این امکان برای دارندگان این سهام فراهم شده تا در صورت تمایل ۳۰ درصد از سهام خود را به فروش برسانند.

آزادسازی سهام عدالت یعنی چه؟

آزادسازی سهام عدالت به این معناست که امکان خرید و فروش و مدیریت و تصمیم‌گیری درباره این سهام برای دارندگان آن به وجود آید. سهام عدالت تا کنون قابل خرید و فروش نبود و دارندگان قادر به مدیریت سهام خود نبودند اما با موافقت رهبر انقلاب با درخواست ریاست جمهوری مبنی بر آزادسازی سهام عدالت، تصمیم‌گیری درباره این سهام برای دارندگان میسر شد.

آزادسازی سهام عدالت به چند روش صورت می‌گیرد؟

در روند آزادسازی سهام عدالت، سهامداران حق انتخاب دارند تا از میان دو روش “مدیریت مستقیم” و “مدیریت غیرمستقیم” یکی را برگزینند.

در صورتی که سهامدار روش “مدیریت مستقیم” را انتخاب کند، خودش مدیریت سهام خود را برعهده خواهد داشت. در “مدیریت غیرمستقیم” اما با این وجود که مالکیت سهام عدالت همچنان در دست سهامدار خواهد بود، مدیریت سهام توسط شرکت‌ های سرمایه ‌گذاری استانی سهام عدالت صورت خواهد گرفت و این شرکت‌ها به نیابت از سهامداران سهام آنان را مدیریت خواهند گرفت.

چطور روش مدیریت سهام عدالت خود را انتخاب کنیم؟

طبق تازه‌ترین مهلت اعلام شده برای تعیین روش انتخابی، سهامداران عدالت تا ۲۹ خرداد فرصت دارند تا برای انتخاب روش مستقیم (در دست گرفتن مدیریت سهام خود به صورت مستقیم)، وارد سامانه سهام عدالت (www.samanese.ir) شوند و گزینه “روش مدیریت مستقیم سهام عدالت” را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ انتخاب کنند.‌‌‌ باید توجه داشته باشید که در صورتی که این روش را انتخاب کردید دیگر امکان تجدید نظر در آن را نخواهید داشت و نمی‌توانید انتخاب خود را به “مدیریت غیرمستقیم” تغییر دهید.

هر فرد دارای سهام عدالت که در مهلت اعلام شده گزینه “مدیریت مستقیم” را در سامانه سهام عدالت انتخاب نکند، به طور خودکار زیرمجموعه روش “مدیریت غیرمستقیم” قرار می‌گیرد. پس در صورتی که قصد انتخاب گزینه “مدیریت غیرمستقیم” را دارید، لزومی به مراجعه به سامانه سهام عدالت نیست و بدون انجام هیچ کاری این گزینه به طور خودکار برای شما در نظر گرفته خواهد شد.

سهام افرادی که زیر مجموعه “مدیریت غیرمستقیم” قرار گرفته‌اند، به طور خودکار به شرکت ‌های سهام عدالت استانی منتقل می‌‌شود. این به آن معناست که سهام عدالت همچنان در مالکیت سهامدار خواهد بود اما مدیریت سهام را شرکت‌‌های سرمایه گذاری سهام استانی بر عهده خواهند گرفت و سود این سهام سالانه برای صاحبان سهام واریز می‌‌شود.

شرکت‌های سرمایه گذاری استانی چه خواهند کرد؟

بعد از انجام فرایند افزایش سرمایه این شرکت‌ها پس از افزایش سرمایه وارد بازار بورس یا فرابورس خواهند شد و بدون محدودیت امکان معامله خواهند داشت.

تفاوت سهامدارانی که روش “مدیریت مستقیم” را انتخاب می‌کنند با آنان که روش “مدیریت غیرمستقیم” را بر می‌گزینند در این است که دسته اول ۳۶ شرکت سهام عدالت در سیستم معاملاتی شان قرار می‌گیرد اما دسته دوم تنها یک شرکت سرمایه گذاری استانی در سبد سهام خود خواهد داشت.

سهامدارانی که روش غیرمستقیم را انتخاب کرده‌اند باید وضعیت شرکت‌های سرمایه گذاری استانی را پیگیری کنند. این شرکت‌ها پس از انتقال اطلاعات از سازمان خصوصی‌سازی به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و مشخص شدن وضعیت تعداد سهامداران در هر یک از استان‌ها، باید فرایند افزایش سرمایه شرکت‌ها و درج نماد در بورس یا فرابورس را طی کنند.

چطور سهام عدالت را بفروشیم؟

برای فروش سهام عدالت خود باید به شعب بانکی مراجعه کنید که شماره شبای حساب خود در آن بانک را به سازمان خصوصی‌سازی ارائه کرده‌اید. سپس با تکمیل فرم‌ها و تعهدنامه لازم می‌توانید برای فروش ۳۰ درصد از سهام عدالت خود ثبت سفارش کنید تا بانک‌ها به واسطه کارگزاری‌های طرف قرارداد خود به تدریج اقدام به فروش سهام شما در بورس کنند.

این بانک ها پس از فروش سهام شما توسط کارگزاری‌ها و دریافت مبلغ حاصل از این فروش، آن را به حساب شما واریز خواهند کرد. دلیل پیوستن بانک‌ها به روند فروش سهام عدالت افزایش سرعت این اقدام عنوان شده است.

در صورتی که قصد فروش سهام عدالت خود را دارید، باید در نظر داشته باشید که:

  • دارندگان سهام عدالت حق هیچ گونه اعتراض در خصوص سهام انتخابی برای فروش، زمان و قیمت فروش سهام را از خود سلب می‌کند.
  • کارگزاری در مرحله اول تنها می‌تواند ۳۰ درصد از مجموع تعداد سهام شرکت‌ها یا ارزش ریالی سهام را بفروشد.
  • کارگزار مجاز است سهام را به هر قیمتی که در لحظه فروش سهام در بازار امکان فروش آن را دارد به فروش رساند.
  • انتخاب زمان فروش و سهامی که باید به فروش برسد، بر عهده کارگزار با هماهنگی ناظر بازار است.
  • مدت اعتبار سفارش تا اجرای مفاد سفارش بوده و مالک سهام عدالت حق تغییر و لغو آن را ندارد.
  • وجوه ناشی از فروش سهام، پس از فروش، از طریق کارگزاری به بانک پرداخت و به حساب بانکی فرد واریز می‌شود.
  • کلیه هزینه‌های اجرایی سفارش اعم از کارمزدها، مالیات فروش و حق‌العمل کاری بانک بر عهده فرد مشمول سهام عدالت بوده و بایستی اجازه دهد از محل مبالغ ناشی از فروش سهام کم شود.

آیا برای فروش سهام عدالت نیاز به کد بورسی است؟

فعلا خیر. کسانی که روش “مدیریت مستقیم” سهام عدالت را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ انتخاب می‌کنند، فعلا نیازی به کد بورسی ندارند. فهرست این افراد پس از مهلت اعلام شده به “شرکت سپرده‌‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه” موسوم به “سمات”، ارسال شده و در آن جا برای سهامداران عدالت کد بورسی ایجاد می‌شود و سهام به نام فرد ثبت می‌شود.

فروش یا حفظ سهام عدالت؟ کدام بهتر است؟

امکان فروش سهام عدالت همواره وجود خواهد داشت و شما مجبور نیستید برای تصمیم‌گیری درباره فروش آن عجله کنید. سبد سهام عدالت در بازه‌ای بلندمدت، سبدی ارزشمند خواهد بود و این ارزش به مرور بالاتر خواهد رفت و سود بیشتری برای دارندگان آن به همراه خواهد داشت. بنابراین می‌توان گفت که حفط سهام عدالت از فروش آن سودمندتر خواهد بود. از این رو تاکید می‌شود که سهامداران عدالت تنها در صورت “نیاز ضروری” سهام خود را بفروشند.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن