آموزش

توقف و بازگشایی نماد به چه معناست؟

گاهی اوقات نماد شرکت‌ها بنا به دلایلی متوقف می‌شوند و امکان معامله سهم وجود ندارد تا زمانی که مجدد نماد سهم بازگشایی شود. توقف نماد و بازگشایی مجدد آن دلایل مختلفی دارد و تنها مختص بازار بورس ایران نیست. توقف نماد در بورس سایر کشورها نیز اتفاق می‌افتد و ممکن است برای مدتی نماد یک سهم متوقف شود.

یکی از دلایل توقف نماد، شفاف سازی در شرایطی است که تحولی بر ارزش سهام یک شرکت اثر بگذازد. بنابراین جهت اطلاع رسانی و آگاهی بیشتر سهامداران، برای مدتی نماد سهم متوقف می‌شود.

بین زمان متوقف بودن سهم و ریسک سهم رابطه مستقیمی وجود دارد. هرچه مدت زمان توقف نماد طولانی‌تر باشد، فشار احتمالی بر سرمایه گذاران آن سهم بیشتر می‌شود چرا که توانایی معامله یا نقد کردن سهم خود را ندارند و همین امر موجب افزایش ریسک در آن سهم می‌شود. این نکته را باید در نظر داشت که زمان توقف نماد به عملکرد نهاد ناظر و متولیان بازار بستگی دارد.

وضعیت نمادها در بورس اوراق بهادار و فرابورس

به طور کلی برای نمادها در بازار سرمایه چهار وضعیت وجود دارد:

  • مجاز: در این حالت معاملات سهم به ‌طور عادی و بدون مشکلی انجام می‌شود.
  • مجاز – محفوظ: این حالت زمانی به وجود می‌آید که نماد متوقف بوده و در حال بازگشایی است. در حالت مجاز محفوط امکان ارسال سفارش وجود دارد اما تا زمانی که وضعیت به حالت مجار باز نگردد، امکان معامله سهم وجود ندارد و درخواست در صف قرار می‌گیرد و به محض مجاز شدن سهم، معامله آن انجام می‌گیرد.
  • مجاز – متوقف:  در این حالت نماد غیر قابل معامله می‌شود. قرار گرفتن نماد در این حالت می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که در ادامه به دلایل آن اشاره خواهیم کرد.
  • ممنوع:  زمانی که نماد در این حالت قرار می‌گیرد به این معنا است که سهم قابل معامله نیست اما در همان روز معاملاتی بازگشایی خواهد شد.
  • ممنوع-متوقف: در این حالت امکان معامله سهم وجود ندارد و امکان باز شدن سهم و معامله آن در روز جاری نیز وجود نخواهد داشت.

دلایل عمده توقف نماد شرکت‌های بورسی

دلایل توقف نماد مدت زمان معمول توقف نماد
افشای اطلاعات بااهمیت گروه الفتا پایان جلسه معاملاتی جاری
افشای اطلاعات بااهمیت گروه “ب“‌
الف) افشای اطلاعات تا ۹۰ دقیقه قبل از پایان جلسه معاملاتی
ب) افشای اطلاعات در ۹۰ دقیقه پایانی جلسه معاملاتی
ج) افشای اطلاعات در ساعات خارج از بازار
  الف) حداکثر ۶۰ دقیقه
ب) تا پایان جلسه معاملاتی جاری
ج) ۹۰ دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی بعد
افزایش یا کاهش قیمت پایانی بیش از ۵۰% طی ۱۵ روز معاملاتی متوالیحداکثر ۲ روز کاری
مظنون شدن به استفاده از اطلاعات‌نهانی یا دستکاری قیمت توسط برخی از افراد در معاملات اوراق بهادارحداکثر ۵ روز کاری
افزایش یا کاهش قیمت پایانی بیش از ۲۰% طی ۵ روز معاملاتی متوالیحداکثر ۶۰ دقیقه در حالت سفارش گیری
مجامع عمومی صاحبان سهام براساس اطلاعیه دعوت به مجمع۱ روز کاری قبل از مجمع تا حداکثر ۲ روز کاری پس از افشای تصمیمات مجمع
برگزاری جلسه هیئت مدیره جهت تصمیم‌گیری درخصوص افزایش سرمایه به میزان ۲۰۰% یا بیش‌تر از محل صدور سهام جایزه۱ روز کاری قبل از برگزاری جلسه تا ثبت افزایش سرمایه و قابل معامله شدن سهام جدید

اگر سهمی به دلیل افشای اطلاعات بسته شود، تا پایان روز معاملاتی نماد متوقف خواهد بود.

افشای اطلاعات گروه “الف”

اطلاعات افشا شده در گروه “الف” شامل موارد زیر هستند:

◂تعليق يا توقف تمام يا بخشی از فعاليت شركت

◂شروع مجدد فعاليت متوقف يا تعليق شده

◂بهره برداري از طرح ها و پروژه های جديد

◂اعلام اعسار يا ورشكستگی شركت

◂نتايج برگزاری مناقصه يا مزايده

◂نتايج شركت در مناقصه يا مزايده

◂انعقاد، فسخ و يا تغييرات اساسی در قراردادهای مهم

◂كشف منابع و يا ذخاير قابل توجه

◂هر نوع تركيب، تجزيه، ادغام و اكتساب

◂نقل و انتقال دارايی‌های ثابت شركت

◂تحصيل سهام شركت ديگر در هر يك از موارد زیر:

◂مبلغ خريد بيش از ۵ درصد دارايی‌های شركت در صورت‌های مالی سال قبل باشد

◂ناشر بيش از ۵ درصد سهام شركت (بورسی يا فرابورسی) ديگر را خريداری نمايد

◂واگذاری سهام شركت ديگر در هر يک از موارد زیر:

◂مبلغ واگذاری بيش از ۵ درصد دارايی‌های شركت در صورت‌های مالی سال قبل باشد

◂ناشر بيش از ۵ درصد سهام شركت (بورسی يا فرابورسی) ديگر را واگذار نمايد

◂تغييرات بااهميت در عملكرد شركت‌های تحت كنترل

◂تغيير سهامدار عمده

◂اعلام وقوع حوادث غير مترقبه

◂تعديلات سنواتی

◂درخواست خروج از شركت‌های پذيرفته شده در بورس مربوطه

◂خريد، واگذاری، اخذ، فسخ و تغييرات مجوز فعاليت، امتياز تجاری يا علائم تجاری

◂تأثيرات با اهميت ناشی از تغييرات ارزی (قيمت ارز)

◂دريافت يا پرداخت كمک‌های نقدی يا غير نقدی بيشتر از ۵  درصد سرمايه شركت

◂پذيرش يا انتقال اوراق در بازارهاي بين المللی

◂برگشت بيشتر از ۵ درصد از محصولات شركت بر اساس مبلغ فروش آخرين سال مالی

◂دريافت مجوز تغيير بيشتر از ۱۰ درصد در قيمت فروش محصولات يا خريد مواد اوليه

◂تغيير در برآوردهای حسابداری

افشای اطلاعات گروه “ب”

انواع اطلاعات شده در گروه “ب” شامل این موارد هستند:

◂برگزاری مناقصه يا مزايده

◂شركت در مناقصه يا مزايده

◂افشای معاملات موضوع ماده ۱۲۹ اصلاحيه قانون تجارت يا معاملات با ساير اشخاص وابسته

◂پذيرش تعهدات جديد يا اتمام تعهدات قبلی

◂دعاوی مهم مطروحه له يا عليه شركت

◂تغييرات در تركيب توليد يا فروش محصولات

◂تغيير وضعيت مشتريان يا عرضه‌كنندگان عمده شركت

◂برنامه انتشار اوراق بدهی

◂پيشنهاد پرداخت سود يا تغيير سياست تقسيم سود

◂توثيق يا فک رهن دارايی‌ها

◂ايجاد يا منتفی شدن بدهی احتمالی

◂تغيير حسابرس

◂تصميم هيئت مديره برای بازخريد سهم يا فروش سهام  خزانه

◂توثيق، مسدود كردن، آزادسازی يا فک رهن سهام ناشر متعلق به سهامدار عمده كه عضو هيئت مديره است

◂ساير موارد

قوانین توقف نماد های معاملاتی

قوانینی از طرف سازمان بورس اوراق بهادار منتشر شده است که بندهای آن و نحوه انجام آن در دستورالعمل اجرایی سازمان بورس معیین شده است.

این قوانین عبارتند از:

ماده ۱۵: نماد معاملاتی اوراق بهادار پذیرش شده در بورس در موارد زیر توسط بورس متوقف می‌شود:

۱- متوقف شدن به علت برگزاری مجامع:

شرکت‌های فعال در بورس موظف هستند که سالانه به ‌منظور تصویب صورت‌های مالی و تقسیم سود نقدی بین سهامداران مجمع عمومی عادی سالیانه تشکیل دهند. حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالی مجمع عمومی سهم باید تشکیل شود. اطلاعیه دعوت به مجامع عمومی صاحبان سهام، یک روز کاری پیش از برگزاری مجمع توسط سازمان منتشر می‌شود. در روز برگزاری مجامع عمومي صاحبان سهام سازمان بورس می‌تواند در صورت وجود زیر ساخت های فنی، نماد معاملاتی را متوقف کند. به همین خاطر توصیه می‌شود که سهامدارانی که قصد مشارکت در افزایش سرمایه شرکت را ندارند، پیش از برگزاری مجمع و بسته شدن نماد سهم را بفروشند.

۲- براساس اطلاعیه منتشره توسط سازمان در خصوص تغییر سرمایه توسط ناشر پذیرفته شده، یک روز کاری قبل از برگزاری جلسه هیات ‌مدیره نماد توسط سازمان متوقف می‌شود.

ماده ۱۶ مکرر:

بلافاصله پس از ارسال اطلاعات با اهمیت، نماد معاملاتی به صورت خودکار متوقف و پس از افشای اطلاعات بازگشایی می‌شود.

۱- اگر شرکت افشای اطلاعات بااهمیت از گروه “الف” را داشته باشد، به صورت خودکار نماد متوقف می‌شود و بازگشایی آن در اولین جلسه معاملاتی روز بعد خواهد بود.

۲- اگر افشای اطلاعات از نوع افشای اطلاعات بااهمیت گروه ”ب“ باشد:

توقف ۶۰ دقیقه‌ای نماد و بازگشایی آن: اگر تا ۹۰ دقیقه قبل از پایان جلسه معاملاتی اگر اطلاعات با اهمیت گروه ”ب“ افشا شود، نماد سهم به مدت ۶۰ دقیقه متوقف می‌شود.

توقف خودکار نماد و بازگشایی آن: اگر افشای اطلاعات با اهمیت گروه “ب“ در ۹۰ دقیقه پایانی جلسه معاملاتی افشا گردد، نماد به طور خودکار متوقف می‌شود و بازگشایی آن در جلسه معاملاتی روز بعد خواهد بود.

افشای اطلاعات خارج از زمان معاملاتی: زمانی که اطلاعات با اهمیت در خارج از زمان معاملاتی بازار سهام افشا گردد، نماد در ۹۰ دقیقه اول روز معاملاتی بعد بازگشایی خواهد شد.

نکته قابل توجه: در صورت عدم رعایت قوانین و یا وجود هرگونه ابهام در افشا و انتشار اطلاعات با اهمیت، سازمان می‌تواند ضمن انتشار پیام شفاف سازی در خصوص دلایل توقف، نماد ناشر را حداکثر برای ۲ روز کاری متوقف نگه دارد.

ماده ۱۷ مکرر:

اگر نماد معاملاتی به دلیل افزایش یا کاهش قیمت پایانی بیش از ۵۰% طی ۱۵ روز معاملاتی متوالی بسته شده باشد، زمان بازگشایی آن حداکثر ۲ روز کاری بعد بازگشایی خواهد شد و ناشر درخواست برگزاری کنفرانس اطلاع‌رسانی می‌نماید. در صورتی که نماد بسته شود، کلیه معاملات اوراق بهادار مرتبط با آن نماد (حق تقدم سهام و اوراق مشتقه) نیز متوقف می‌شود.

ماده ۱۸:

اگر بسته شدن نماد به دلیل مظنون شدن به استفاده از اطلاعات‌ نهانی یا دستکاری قیمت توسط برخی از افراد در معاملات اوراق بهادار باشد، معاملات نماد توسط سازمان نماد معاملاتی اوراق بهادار متوقف می‌شود. بنا بر تشخیص بورس یا سازمان و بررسی‌های لازم، نماد حداکثر تا پایان روز معاملاتی بعد بازگشایی خواهد شد.

ماده ۱۹:

بازگشایی سهم پس از توقف حداقل ۱۵ دقیقه پیش از بازگشایی باید توسط بورس به عموم اطلاع‌رسانی شود، توقف سهم و علت توقف تا پایان روزکاری معاملاتی باید اطلاع‌رسانی شود.

نحوه اطلاع‌رسانی توقف نماد

زمانی که رویداد خاصی رخ می‌دهد، نماد سهم متوقف می‌شود تا اطلاعات لازم و مربوطه را به اطلاع سهامداران و سرمایه‌گذاران برساند. این اطلاعات می‌تواند بر قیمت سهم اثرات مختلفی داشته باشد.

علت توقف نماد سهم معاملاتی را می‌توانید از قسمت پیغام‌های ناظر درسایت tsetmc.com مشاهده کنید. در این قسمت ناظر علت توقف سهم یا به اصطلاح بسته بودن سهم را توضیح می‌دهد.

معمولا توقف نماد بدون اطلاع قبلی با هدف درخواست شفاف‌ سازی از شرکت انجام می‌گیرد که بنا به دلایلی مانند مظنون شدن به استفاده از اطلاعات ‌نهانی یا دستکاری قیمت است.

قوانین بازگشایی نمادهای معاملاتی

ماده ۲۰: با اعلام سازمان و طبق شرایط زیر بازگشایی نمادهای معاملاتی انجام می‌شود:

۱- در صورتی که تصمیمات مجمع عمومی عادی تصویب صورت‌های مالی یا تقسیم سود باشد، حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع به صورت حراج ناپیوسته و بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می‌شود.

۲- اگر موضوع مجمع عمومی عادی سایر موارد غیر از بند ۱ باشد، حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی عادی به صورت حراج ناپیوسته و با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می‌شود.

۳- پس از برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده‌ای که تصمیمات آن منجر به تغییر سرمایه ناشر پذیرفته شده نشود، حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع به صورت حراج ناپیوسته و با محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می‌شود.

۴- کاری پس از برگزاری مجمع عمومی یا جلسه هیات‌ مدیره در خصوص تغییر سرمایه یا انتشار هرگونه اوراق بهادار دیگر به منظور تامین مالی، بازگشایی سهم منوط به افشای پیش‌بینی پس از اعمال اثرات تغییر سرمایه یا انتشار اوراق بهادار است که حداکثر ۲ روز کاری پس از برگزاری مجمع عمومی بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی می‌شود.

نکته: بازگشایی نمادهای موضوع این ماده، در شرایط خاص و با دستور مدیرعامل بورس، زمان بازگشایی نمادها می‌تواند حداکثر با ۲ روز تاخیر اعمال شود.

ماده ۲۲:

نماد معاملاتی که با حراج ناپیوسته بازگشایی می‌شود، با یک مرحله پیش‌گشایش (۳۰ دقیقه) شروع و با اجرای حراج ناپیوسته به پایان می‌رسد. در واقع مرحله پیش گشایش به مرحله‌ای گفته می‌شود که درآن امکان ثبت سفارش وجود دارد، ولی هیچ معامله‌ای در این مرحله انجام نمی‌گیرد. اما بعد از مرحله پیش‌گشایش، تا پایان جلسه معاملاتی و در زمان باقیمانده معاملات از طریق حراج پیوسته و در دامنه نوسان مجاز روزانه قیمت انجام می‌گیرد. در دوره حراج پیوسته قیمت مرجع و قیمت کشف شده از طریق حراج ناپیوسته است.

نکته۲: در صورتی که در زمان حراج ناپیوسته معامله‌ای صورت نگیرد و یا معاملاتی که انجام شده‌اند توسط سازمان بورس تایید نشوند، پس از اطلاع‌رسانی و بنا به تشخیص بورس، در همان جلسه معاملاتی یا در ۹۰ دقیقه ابتدایی جلسه معاملاتی بعد معامله قابل تکرار است. اما در صورتی که کشف قیمت صورت نگیرد، آخرین قیمت پایانی نماد معاملاتی، قیمت مرجع در دوره حراج پیوسته خواهد بود.

نکته۳: پس از افزایش، برای نخستین بار قیمت گذاری حق تقدم سهام سرمایه پس از دو نوبت حراج ناپيوسته در صورت عدم کشف قیمت در زمان عرضه حق تقدم استفاده نشده، حراج ناپيوسته تا كشف قيمت تكرار مي‌شود. مدت زمان حراج ناپيوسته در زمان عرضه‌ حق تقدم استفاده نشده از شروع عمليات حراج آغاز و تا پايان جلسه‌ معاملاتی خواهد بود.

نحوه اطلاع‌رسانی بازگشایی نمادها

در بورس بازگشایی نمادها شرایط و مقررات خاص خود را دارد. بعد از آن که دیگر دلیلی برای توقف نماد وجود نداشته باشد و موانع توقف نماد برطرف‌ شود، توسط ناظر بازار در سایت tsetmc.com پیامی منتشر می‌شود که خبر از باز شدن نماد می‌دهد.

برای مثال:

بازگشایی نماد معاملاتی شرکت بیمه کارآفرین (وآفری۱)

کارگزاران محترم عضو فرابورس، به اطلاع می‌رساند؛ نماد معاملاتی شرکت بیمه کارآفرین (وآفری۱) پس از برگزاری مجمع عمومی عادی بطور فوق العاده صاحبان سهام سالانه سال ۱۳۹۵ و تقسیم سود نقدی هر سهم با محدودیت دامنه نوسان قیمت تا سقف ۵۰ درصد، امروز شنبه مورخ ۱۵/۰۷/۱۳۹۶ آماده انجام معامله می‌باشد. مدیر عملیات بازار و اعضا فرابورس ایران

بازگشایی نمادها پس از کشف قیمت صورت می‌گیرد.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا
بستن